Ik sta op de schaatsbaan en mijn horloge trilt. Dat heb ik tegenwoordig, een smartwatch, en die trilt als ik gebeld wordt. Want wie wil er nu niet anno 2026 overal bereikbaar zijn. Veel van die dingenwaar ik vroeger fel op tegen was hebben inmiddels een plaats gevonden in mijn leven. Ook dingen die ik niet perse nodig heb, blijken toch ineens handig te wezen, ook al deed ik het al jaren zonder. Vandaag ben ik verbaasd ,want ik verwacht geen telefoontje. (want stel je nu toch eens voor dat je daadwerkelijk zomaar gebéld wordt, op dat bereikbare horloge, tssk) “Met dokter M., van de genderpoli” klikt het door mijn blikkerige horlogespeaker. Kijk, dit is nu precies waar ik dat ding voor wilde hebben. Stel dat mijn telefoon nu naast de baan had gelegen, dan had ik dit maar mooi gemist. Want dit telefoontje, daar wachten we op. 

Al eerder schreef ik een stukje over mijn kind dat heel lang ging worden. Tussen toen en nu is er een hoop gebeurd. Er kwam ook een epifysiodese  van de knieen, waar weer wat krukken voor geleend moesten worden, er kwamen in sneltreinvaart nieuwe, grotere schoenen. En nog grotere schoenen. En oja, doe ook maar wat extra broeken, extra lang als het even kan. Maar vooral belde dus doktor van de genderpoli van het VUmc over iets waar Sky al bijzonder lang op aan het wachten was. 

Hormonen stoppen groei

Het zit namelijk zo, groeischrijven in je botten sluiten zich **) door oestrogenen. (Ja, bij iedereen. Bij mannen, vrouwen, en alles ertussenin en erbuiten zorgt dat in de puberteit ervoor dat ze stoppen met groeien.) Als het nu in de kaarten van Goden zat dat jij heel bijzonder lang ging worden, dan heeft het eventueel zin om een kind extra oestrogeen te geven zodat die schrijven zich eerder sluiten. Die behandeling is niet zonder risico, en wordt tegenwoordig weinig meer gedaan, en in de plaats daarvan komt de eerder genoemde epifysiodese, waarbij de groeischrijven daarna ook niet meer groeien.  

Remmers = geen oestrogeen

Maar.. als je kind transgender is, dan heeft het als tiener mogelijk van die mooie puberteitsremmers, want ja, je wilde dus niet dat de natuurlijke puberteit zijn ding ging doen, met baardgroei, en de zo gehate stemverlaging en meer van dat al. En dus, ook geen oestrogenen, want je, die remmer doet goed zijn werk, en remt die hormonen nogal. Aldus blijf je dan groeien. 

De oplossing voor een transmeisje met hele grote genen in haar benen lijkt dan even makkelijk als ingewikkeld: geef het kind hormonen.  

Grote stap

Wij hadden ergens in 2025 gehoord dat Sky mogelijk in aanmerking zou komen voor het vervroegd beginnen met hormonen als de groei door zou zetten. Zij sprong uiteraard een gat in de lucht. Eerder borsten krijgen! Dat kon niet gauw genoeg beginnen. Gisteren, als het even kon.  Maar ja, het doel was groei beperken, en in deze waren de borsten een bijzaak. Er moest een botfoto gemaakt worden, om te kijken hoe ver ze was in haar groei, en hoeveel centimeter we dan nog zouden kunnen verwachten aan groei uit haar rug. Als dat heel veel was, dan zou ze eerder kunnen beginnen, om nog wat centimeters te winnen. 
 
Maar, beginnen aan de hormonen is wel ineens een véel grotere stap dan beginnen met de remmers. Het is een onomkeerbare stap. Eenmaal borsten gegroeid blijven die zitten, ook als je daarna zou stoppen met de hormonen. Jurre en ik moesten ons goed laten voorlichten, en ook Sky moest hier goed over nadenken. 

Goede voorlichting

Dat nadenken, dat neemt de vorm aan van gesprekken met je vaste psycholoog. Je moet wel weten waar je aan begint tenslotte. Er komt informatie over de hormonen en hun bijwerkingen. Daarnaast werd er gepraat over hoe Sky zichzelf zag op een genderspiraal, een genderlijn, een gender eenhoorn. Hoe denkt ze over zichzelf, hoe ziet ze de toekomst, wat vindt ze ervan als iemand ‘hij’ tegen haar zou zeggen, hoe ligt ze in de groep op school. Vragen, vragen en nog meer vragen. Soms voelde het voor haar alsof ze steeds maar weer moest bewijzen wel trans genoeg te zijn. Ik geloof zelf dat het VU haar best doet zorgvuldig te zijn, zeker in de huidige maatschappij waarin genderzorg in sommige landen onder druk staat. Maar ik herken ook het gevoel van Sky. Het is al irritant dat je transgender bént, en dat je daarover moét praten, dat je dan ook nog maar moet bijven herhalen wat je al 10 jaar zegt voelt soms erg vermoeiend. Gelukkig had zij een fijne pyscholoog, die wel echt naar haar luisterde.  

Zorgvuldigheid

Stap twee is dan dat je psycholoog jou gaat voordragen in een MDO, een Multi Disciplinair Overleg, als die denkt dat jij klaar bent voor hormonen. In dat overleg zitten dan andere psychologen, psychiaters, artsen. Als die vragen hebben dan ga je opnieuw naar je psycholoog, waar je die vragen dan mee bespreekt. Zou het bijvoorbeeld kunnen zijn dat je naast je ADHD ook autisme hebt? Mensen met autisme hebben nogal eens moeite aansluiting te vinden bij anderen, en het blijkt dat geboren jongens dan vaak makkelijker aansluiting vinden bij een groep meiden, waardoor je mogelijk het idee hebt dat je beter als meisje door het leven kunt. Of spelen er mogelijk trauma’s waardoor je het idee hebt dat het geslacht waar je mee geboren bent niet bij je past? Hebben we je laatst overigens al gevraagd hoe het zat met eventuele depressieve gevoelens? 
 
Ik heb ideeen over de diepte van de vragen en suggesties van sommige mensen van genderpoli’s, maar daar kan je zo ongeveer een heel eigen stuk aan wijden. Belangrijk is in deze vooral dat niet lichtvaardig een besluit valt. 

Hormoon vergadering

De botfoto werd gemaakt en beoordeeld. Er zou nog zeker 10 centimeter uit de rug kunnen komen. Dat was best een hoop, en niet helemaal wat we verwacht hadden. Ze was inmiddels in haar voetenal doorgestoomd naar een maat 45, waardoor damesschoenen al buiten bereik leken te vallen. ***) Nu hield Sky inmiddels van een degelijke zwarte punk-look, en gelukkig pastten zwarte kisten of sneakers daar prima bij. Desalniettemin, elke centimeter kleiner was meer dan welkom.  

Ze werd definitief voorgedragen voor een start met vrouwelijk hormoon. Dinsdag zou de vergadering zijn, en ik zou donderdag middag gebeld worden door de endocrinoloog als het akkoord was met een startdosering. Het was nu donderdag ochtend. 

De dokter belt

“Ze mag beginnen hoor!”, is het eerste wat M. zegt als ik aan de zijkant van de ijsbaan mijn telefoon aan mijn oor gedrukt houd. “Eerst een halve tablet, en dan hogen we dat langzaam op. Niet zo langzaam als we normaal zouden doen, want dan sluiten de groeischijven zich ook heel langzaam, maar ook niet supersnel, dat zou teveel bijwerkingen geven.” 

Onderweg naar huis haal ik een klein doosje tabletten, een pillensnijder en een doos tompouchen bij de Hema. Roze, want dat past er wel bij vonden we. (Of nu ja, eigenlijk zijn tompuchen gewoonlekker en toevallig roze).  

Voor ons was ze allang ons meisje, maar voor haar is dit een hele belangrijke stap, en dat die eindelijk mag komen, dat is toch wel even iets om bij stil te staan. Sky had eigenlijk maar éen belangrijke vraag: “Hoezo mag ik mórgen pas de eerste pil? Zouden de borsten niet sneller groeien als ik vanmiddag óok al een pil neem?” 

*) Rainbow is weinig hier, we hebben op onverklaarbare wijze  steeds vanalles te doen wat niets te maken heeft met schrijven, ondanks dat we op zich best dingen te vertellen hebben. Maar nu was er toch eindelijk eens tijd voor een update. 

**) “Sluiten” is in deze het verkeerde woord. Het is meer een soort verbenen, waarbij het kraakbeen stevig bot wordt. Er is dus niet iets echt open, wat daarna dichtgaat, ook al noemen we dat wel zo. 

***) Er zijn winkels met prachtige pumps in grote maten. Maar wij hebben meer een budget voor Hema en Scapino, en daar ben je na maat 43 toch echt wel uit de damenschoenen gegroeid.